de Akkerdistel

de Akkerdistel

Praktijk voor opleiding, supervisie en (leer)therapie

Cursus Schematherapie bij persoonlijkheidsstoornissen, agressie en verslaving, 50 uur

Achtergrond

Deze cursus is oorspronkelijk opgezet door David Bernstein voor de Forensische Psychiatrie in de vorm van drie tweedaagse workshops. In 2010 is de cursus aangepast en uitgebreid door Truus Kersten naar een 8 daagse cursus die geaccrediteerd is door de Vereniging voor Schematherapie als basis en vervolgcursus, door de VGCt als vervolgcursus (van 50 uur en 150 werkuren) en door een paar andere Verenigingen als nascholing.  De cursus is als ‘goed’ tot ‘zeer goed’ beoordeeld door de cursisten, met een gemiddeld rapportcijfer van 8,9.

Doelgroep

Aan deze cursus kunnen professionals deelnemen die werkzaam zijn in de Forensische psychiatrie, Verslavingszorg of GGZ die patiënten behandelen met dubbele- of triple-diagnoseproblematiek: persoonlijkheidsproblematiek, verslaving en criminaliteit/agressie.

Deze professionals beschikken over een voltooide academische masteropleiding (voorheen doctoraal) en voldoen aan één van de volgende kwalificaties:

    1. BIG-registratie als gz-psycholoog, psychotherapeut, klinisch psycholoog of psychiater, dan wel in opleiding zijnde daartoe;
    2. gewoon lidmaatschap van een specialistische psychotherapievereniging (zoals de VGCt), dan wel in opleiding zijnde daartoe;
    3. orthopedagoog-generalist BIG of Kinder- en jeugdpsycholoog NIP/SKJ, dan wel in opleiding zijnde daartoe;
    4. gewoon lidmaatschap van een Vlaamse psychotherapievereniging waarvan het gewoon lidmaatschap automatisch recht geeft op het gewoon lidmaatschap van een specialistische psychotherapievereniging, dan wel in opleiding zijnde daarvoor;

Per cursusgroep mag een beperkt aantal hbo’ers deelnemen. Voorwaarden daarvoor zijn dat wordt voldaan aan a t/m e:

a. hbo MSc titel met een artikel 14 Wet BIG registratie op het gebied van de geestelijke gezondheid

b. samenwerking op de werkvloer met BIG-geregistreerde schematherapeuten die als senior of supervisor zijn ingeschreven in het Register schematherapie; 

c. supervisie en intervisie zijn georganiseerd;

d. voldoende kennis over het gedragstherapeutisch proces bijvoorbeeld door het met goed gevolg afronden van een basiscursus Cognitieve gedragstherapie;

e. klinische vaardigheden zijn op goed niveau in het werken met persoonlijkheidsstoornissen en ernstige As I stoornissen, voldoende om de cursus met succes te kunnen volgen.

De hoofddocent beoordeelt vóór de cursus of de hbo’er voldoet aan deze voorwaarden.

Per cursusgroep mag een beperkt aantal masterpsychologen (niet in opleiding tot gz-psycholoog of lid van een psychotherapievereniging) deelnemen. Voorwaarden daarvoor zijn dat wordt voldaan aan a t/m d:

a. samenwerking op de werkvloer met BIG-geregistreerde schematherapeuten die als senior of supervisor zijn ingeschreven in het Register schematherapie; 

b. supervisie en intervisie zijn georganiseerd;

c. voldoende kennis over het gedragstherapeutisch proces bijvoorbeeld door het met goed gevolg afronden van een basiscursus Cognitieve gedragstherapie;

d. klinische vaardigheden zijn op goed niveau in het werken met persoonlijkheidsstoornissen en ernstige As I stoornissen, voldoende om de cursus met succes te kunnen volgen.

De hoofddocent beoordeelt vóór de cursus of de masterpsycholoog voldoet aan deze voorwaarden.

Zoals aangegeven: In de cursus wordt er van uitgegaan dat deelnemers het niveau hebben van een aspirant gedragstherapeut VGCt. Cursisten die een BIG-registratie op academisch niveau hebben en/of Cognitief gedragstherapeut VGCt i.o. zijn hoeven niks extra’s te doen voordat ze kunnen starten met de cursus. De overige cursisten dienen in overleg te gaan met de hoofddocent om te beoordelen wat zij nog van te voren moeten doen/lezen om de CGt kennis te vergroten. Zij dienen de theorie te kennen over onder meer: het gedragstherapeutisch proces, klassieke en operante conditionering, FA, BA, holistische theorie. Zij krijgen een opdracht om van te voren gedragstherapeutische literatuur te lezen en doen een kennistoets hierover voorafgaand aan de cursus. (De hoofddocent wijst literatuur aan uit: Inleiding in de gedragstherapie, Hermans, Raes Orlemans, 2017, BSL.)

Wetenschappelijk onderzoek

Schematherapie is effectief gebleken bij de behandeling van onder anderen de borderline persoonlijkheidsstoornis en cluster C-persoonlijkheidsstoornissen. Inmiddels is ook onderzoek verricht in TBS-klinieken naar het effect van schematherapie bij forensische patiënten met cluster B-persoonlijkheidsproblematiek: de antisociale, narcistische en borderline persoonlijkheidsstoornis. Ook patiënten die hoog scoren op de PCL-R (Psychopathie Checklist revised) maken deel uit van dit onderzoek. De resultaten van het onderzoek zijn positief: schematherapie blijkt mogelijkheden te bieden voor deze populatie patiënten en ook voor psychopaten (Bernstein e.a., 2021). Ook de verslavingszorg heeft veel te maken met patiënten met dubbele- of triple diagnose problematiek; er is vaak sprake van persoonlijkheidsproblematiek in combinatie met verslaving en in toenemende mate ook met patiënten met een juridisch kader. In de verslavingszorg is inmiddels ook onderzoek gedaan, onder meer naar schemamodi bij verslaafden (Boog e.a., 2018).

Inhoud

De cursus richt zich op de schematheorie en schematherapie en in het bijzonder op toepassingen bij persoonlijkheidsstoornissen, agressie en verslaving. Daarbij loopt het gedragstherapeutisch proces als rode draad door de cursus.  De nadruk van deze cursus ligt op het werken met schemamodi, limited reparenting en de experiëntiële technieken, omdat deze het meest effectief blijken te zijn bij de doelgroep. Er wordt uitgelegd hoe de werkwijze van ‘het werken met schemamodi’ zich verhoudt tot het gedragstherapeutisch proces. Daarnaast wordt ook aandacht besteed aan cognitieve- en gedragstechnieken bij persoonlijkheidsstoornissen op het niveau van vervolgcursus VGCt. Het gebruik van een juridisch kader als externe motivator wordt belicht. Tot slot komt de rol van schema’s van de therapeut en hoe die te hanteren in de therapeutische relatie aan de orde.

Werkvormen in de cursus zijn theoretische presentaties, live-demonstraties, rollenspelen, schriftelijke opdrachten, etc. Er wordt veel praktisch geoefend in kleine subgroepen met verschillende technieken.

Er zijn altijd twee docenten aanwezig in de cursus, waardoor de cursisten veel gerichte feedback ontvangen tijdens het oefenen en een techniek goed kunnen intrainen. 

Onderwerpen

De volgende onderwerpen komen aan bod

Accreditatie

Voor deze cursus wordt standaard accreditatie aangevraagd bij de VGCt, de VSt, de FGzPt en indien psychiaters meedoen bij de NVvP. Eerder is accreditatie verleend door de VGCt (50 punten, vervolgcursus), VSt (basis en vervolgcursus), FGzPt (60 punten) en NvvP (40 punten).

Overzicht geplande cursussen en inschrijving

Cursus 28, start in juni 2024 in Beuningen (op donderdag en vrijdag)

Data 6 en 7 juni, 4 en 5 juli, 13 sept, 11 okt 8 nov en 6 dec 2024
Locatie De Akkerdistel, Distelakkerstraat 7, 6641 KC Beuningen
Tijden 10.00 – 13.00, 14.00 – 17.30
Docenten Sylvia Disveld (hoofddocent), Elbert Roos en Truus Kersten
Kosten €2.200 (inclusief draaiboek, een set modikaarten, koffie/thee en lunch)
Inschrijving Klik hier om naar het inschrijfformulier te gaan

Cursus 29, januari tot mei 2025 in Utrecht (op donderdag en vrijdag)

Data 9 en 10 jan, 6 en 7 febr, 7 mrt, 4 en 25 april, 23 mei 2025
Locatie Vergadercentrum Vredenburg, Vredenburg 19, 3511 BB Utrecht
Tijden 10.00 – 13.00, 14.00 – 17.30
Docenten Fieke Bosma (hoofddocent), Teun Bus, (codocent)
Kosten €2.200 (inclusief draaiboek, een set modikaarten, koffie/thee en lunch)
Inschrijving De aanmelding voor deze cursus zal starten op 4 juli 2024. Dan staat hier een link om in te schrijven.

Contactpersonen

Sophie Mulder – inschrijvingen@akkerdistel.nl  –  voor vragen over organisatie en aanmelding

Truus Kersten – info@akkerdistel.nl  – 06-21463507 – voor vragen over de inhoud